Wat is lichaamswerk en wat heeft het te bieden?


 

"Als iets je bang maakt, gil dan, en je angst zwijgt."

 

Bij de humanistische therapievorm, waartoe ook lichaamswerk gerekend wordt, gaat men er van uit dat ieder mens vol levenslust zit. Door het vrijmaken van die levenskracht wordt het innerlijk potentieel tot zelfontplooiing wakker gemaakt, waardoor de kwaliteit van onze relaties en ons leven kan verbeteren.

 

Lichaamswerk

is gebaseerd op het werk van Wilhelm Reich die een samenhang zag tussen lichaam, denken en voelen. Hij bemerkte dat mensen veel verkrampingen ( pantsering, pantser-ring), in hun lichaam vasthielden, die een weerslag waren van hun psychische conflicten. Hij liet patiënten lijfelijk bewegen en ontdekte dat er daardoor onbewuste spanningen aan de oppervlakte kwamen. Zijn theorie over karakterstructuren is gebaseerd op het ontdekken van de lichaamspantsers. Alexander Lowen, patiënt en één van de leerlingen van Reich, ontwikkelde in de jaren veertig, samen met John Pierrakos de bio-energetica. Pierrakos ging zich meer concentreren op de spirituele lagen van het menselijke lichaam en ging zich verdiepen in de dynamiek van de verbinding tussen lijf en chakra's: de core- energetica die teruggaat naar onze kern.

 

Bewegen, ademen en geluid maken, werden de voornaamste elementen van bio-energetica. Spanningen in het lichaam ontstaan reeds vroeg in een mensenleven. Voor een kind kan elk verbod, elke veroordeling, elk zich onbegrepen voelen en elke emotionele verlating een bedreiging zijn. Het van ons afbijten wordt omgebogen in het verbijten van huilen, woede, wrok angst of pijn. In de loop van ons leven stapelen alle ingehouden conflicten zich dan op zodat we verleren om contact te hebben met het complexe van wat er zich allemaal in ons binnenste en buitenste afspeelt. We zijn op onze hoede voor al het onverwachte dat het leven ons te bieden heeft en gaan steeds oppervlakkiger ademen.

 

Onze ademhaling zorgt echter voor de kwaliteit van onze energietoevoer en zo ook voor de kwaliteit van ons leven. Als oppervlakkig ademen en spierspanning chronisch worden, vormen er zich blokkades die onze energiestroom afsnijden. Alles wat we niet durven of kunnen voelen wordt weggestopt en zet zich ergens vast in ons lijf. Het kost zelfs nog extra levensenergie om datgene wat in onze diepvriezer weggestopt zit, bevroren te houden. Elk trauma, klein of groot, wordt opgeslagen in ons cellulair bewustzijn, en verdwijnt niet meer uit ons lichaamsbestand totdat we er de nodige aandacht aan schenken. Want eigenlijk zijn het niet de verwondingen die we als kind opliepen die maken dat we uit balans geraken, maar het onvermogen dat we hadden om er uitdrukking aan te geven.

 

Als we in ons verkrampte lijf gaan doorademen of het in beweging brengen, kunnen spanningen gedeblokkeerd worden en kan de oude pijn weer in ons bewustzijn komen. Lichamelijke expressie helpt om inzicht te krijgen in alles wat we onderdrukt hebben. We kunnen leren om betekenis te geven aan onze emoties zodat we angst, verdriet, boosheid en ook blijheid kunnen erkennen als onderdeel van onszelf. Bij lichaamswerk staan lading en ontlading centraal. De dans tussen spanning en ontspanning. Ontlading kan niet plaatsvinden zonder dat er eerst energie beschikbaar gesteld wordt. We kunnen het lichaam opladen door intenser te gaan ademen, door een bepaalde repetitieve beweging of juist door een specifieke houding vast te houden.

 

Bij het proces van opladen wordt er energie opgewekt die dan via het bloed, spieren en zenuwen naar de plaats gaat waar ontlading nodig is. Deze energiestroom kan gepaard gaan met een kloppende (pulserende) of een trillende (vibrerende) beweging. Als de beweging meer gelijkmatig en vloeiend is spreken we van stromen. Alles wat het lichaam expressief naar buiten brengt, noemen we ontlading. Schoppen, bijten, schreeuwen, slaan, stampen, walgen en huilen maar ook hard lachen en zingen, openlijk onze vreugde en liefde tonen, zijn allemaal manieren om uitdrukking te geven aan wat er in ons lichaam leeft. Het lichaam kan ook spontaan beginnen beven, trillen of schudden om de vrijgekomen energie te laten afvloeien. Bij het opladen kunnen we in het lichaam een opwaartse beweging zien.

 

Ontladen daarentegen gaat meestal gepaard met een beweging die naar de aarde gericht is. Als de vrijgekomen energie niet naar beneden wordt gebracht, bestaat de kans dat we buiten onszelf geraken. Ook aardingsoefeningen zijn een essentieel onderdeel bij lichaamswerk. Om ons bij onszelf thuis te kunnen voelen moeten we geaard zijn, moeten we met onze beide voeten op de grond staan en geen onderscheid meer voelen tussen lichaam en geest. Aarding geeft evenwicht aan het leven, maakt dat we ons verbonden voelen met al wat leeft.

 

Indien we niet goed geaard zijn, durven we onze gevoelens niet naar buiten brengen. Voor een goede doorstroming is het nodig dat we voluit ademen. Onze spanningen opzoeken bij benenwerk kan een stap zijn naar bewustwording. Daarbij komen we weer in voeling met onze wezenlijke grond, de zin van ons leven.
Het bewustwordingsproces van de emoties en van het lichaam is van groot belang. Door daar in een veilige omgeving mee aan de slag te gaan, kunnen we veel over onszelf te weten komen. We leren om bewust te kijken naar de kooi om ons heen die we gaandeweg steeds kleiner hebben gemaakt.

 

We gaan inzien hoe dwangmatig we reageren op wat er in onze geest omgaat en hoezeer we onszelf onder druk zetten. We ontdekken hoe we verschillende delen van onszelf als onaanvaardbaar beschouwen, omdat ze tegenstrijdig zijn met het beeld dat we zo graag van onszelf willen hebben.Beetje bij beetje ontdekken we wat we allemaal op onze afvalberg gedumpt hebben. We kunnen gaan sorteren en afstand doen van wat niet meer bij ons past. Ons lichaam kan dan een kompas worden waar we weer op durven varen.